...

Over

Ik ben Saskia, 27 jaar. Ik heb gestudeerd in Nijmegen, en heb een tijd in Parijs gewoond.

Wanneer de operatie klaar is word je naar de Intensive Care (IC) gebracht. Het verblijf op de IC duurt meestal heel kort (1-2 nachten), maar dit is wel de vervelendste periode van het verblijf in het ziekenhuis. Het is daarom ook belangrijk dat je je hierop goed voorbereidt. Dit geldt ook voor familieleden en andere betrokkenen. Op de IC word je intensief geobserveerd en verpleegd. Rondom het bed staan veel apparaten waar je via slangetjes en draadjes aan verbonden bent. Vooral de eerste uren na de operatie voel je nog koud aan en kan je heel grauw van kleur zijn (eigenlijk zie je eruit alsof je dood bent). Dit zijn vooral de aspecten die omstanders laten schrikken en waar zij dus op voorbereid moeten zijn.
De eerste uren na de operatie wordt je nog beademd via een buisje in de keel, hierdoor kun je niet praten. Ook hier moet je je op voorbereiden. Je kunt bijvoorbeeld met je familie van te voren simpele gebaren afspreken zodat je toch een beetje kunt communiceren. Je moet je hierbij wel bedenken dat je je nog heel vervelend en ongemakkelijk voelt, de bewegingen zijn nog ongecoördineerd en het is ook heel normaal dat je gezichtsveld nog niet helemaal goed is, je ziet dingen wazig, of je ziet maar een deel van het beeld. Het is daarom ook handig om met de bezoekers af te spreken dat ze een opvallende trui of t-shirt aantrekken. Ik zag de eerste dag op de IC ook alles heel wazig en toevallig had mijn vader die dag zijn oranje trui aan. Elke keer als mijn ouders op bezoek kwamen kon ik dat van verre zien, omdat ik dan een oranje vlek met iets grijs erboven zag lopen. Dat stelde me dan erg gerust omdat ik wist dat dat mijn vader wel zou zijn.
Wat ik verder iedereen wil aanraden is om het verblijf op de IC met de cardioloog te bespreken. De nacht na de operatie op de IC is namelijk – vooral voor kinderen – heel erg vervelend. Je bevindt je dan in een vreemde omgeving, met allemaal piepende machines en erg zieke mensen om je heen. Je hebt overal nog slangetjes in je zitten en je voelt je ook nog erg ziek. Soms kun je nog niet praten door de beademing en als je dat wel kan is je familie niet aanwezig om je te troosten, wat ze overdag wel kunnen. Het is niet moeilijk om je voor te stellen dat dit een erg nare en beangstigende situatie is, ook voor volwassenen. Ik wil daarom iedereen aanraden om aan hun behandeld arts te vragen of ze ervoor willen zorgen dat je pas na die eerste nacht wakker wordt uit je narcose. Ik heb deze tijdens mijn eerste operatie wel meegemaakt, maar bij mijn tweede operatie hebben ze me door laten slapen. Daarom heb ik mijn verblijf op de IC de tweede keer als veel minder ingrijpend ervaren.

Herstel op de verpleegafdeling of medium care

Afhankelijk van het ziekenhuis waar je geopereerd bent ga je als je sterk genoeg bent weer terug naar de verpleegafdeling of medium care. Dit is dezelfde afdeling als waar je de nacht voor de operatie hebt geslapen. Vooral de eerste nacht zal je bloeddruk heel vaak gecontroleerd worden. Waarschijnlijk krijg je ook één keer per dag een injectie om trombose te voorkomen. Deze prikken zijn een beetje pijnlijk, je kunt ze het beste in je buik of been laten zetten. Als je in je been geprikt wordt kan het helpen om je been een paar keer te buigen en te strekken, het prikkende gevoel trekt dan snel weg.

Je wordt ook aangemoedigd om zelf overeind te komen en weer kleine stukjes te lopen. In het begin kan dit lastig zijn omdat het litteken nog erg pijnlijk is. Een heel handig hulpmiddel om zelf overeind te komen is via een trekkoord, dat vastzit aan het voeteinde van je bed. Wanneer het er nog niet aan zit, vraag dan aan de verpleging of ze er een maken van tubigrip (een stevig soort verband). Als je je armen symmetrisch gebruikt (dus met allebei je armen hetzelfde doet) is dit niet schadelijk voor je borstwond. Dat het overeind komen een beetje pijn doet is heel normaal, hier hoef je je dan ook geen zorgen over te maken.

In het begin kun je ook nog erg duizelig zijn, omdat de bloeddruk nog niet helemaal op orde is en omdat je vaak ligt. Als je op wilt staan is het handig als je eerst overeind gaat zitten en een aantal keer je kuitspieren aanspant. Daardoor gaat de bloeddruk omhoog. Ga pas staan als je je helemaal niet duizelig voelt.
Om duizeligheid te voorkomen of te verminderen helpt het ook om zoute dingen te eten of te drinken, zoals bouillon of soep. Het eten van vast voedsel kan in het begin nog moeilijk zijn, omdat de keel vaak gevoelig is door de beademingsbuis.

Ook tijdens het ophoesten van slijm – wat heel belangrijk is ter voorkoming van een longontsteking – is het litteken pijnlijk. Het helpt om met een steunkussen (een kussensloop gevuld met handdoeken) op het borstbeen te drukken tijdens het hoesten. Onderdruk het hoesten nooit, het slijm moet er echt uit, hoe vervelend dat misschien ook is.

Herstel thuis

Wanneer je genoeg aangesterkt bent en er niet teveel vocht in het hartzakje zit (dit wordt met een echo bepaald) mag je naar huis. Dit betekent niet dat je helemaal beter bent. Je zult nog veel moeten aansterken. Het is wel aan te raden om zo snel mogelijk weer van alles te gaan doen; traplopen, meegaan boodschappen doen; wandelingetjes maken (ga wel ergens heen waar veel bankjes staan, zodat je tussentijds kunt rusten) en als het van de cardioloog mag een stukje fietsen. Bouw elke dag de inspanning een beetje op. Je zult merken dat je soms met sprongen vooruit gaat, maar dat het soms ook lijkt alsof je een beetje stilstaat. Dit is allemaal normaal. Ook zul je de eerste paar weken moeite hebben om zware dingen te tillen. Dit komt omdat het borstbeen nog niet helemaal genezen is.
Als je een aantal weken thuis bent ga je het misschien wel missen om naar school of werk te gaan. Wanneer je denkt dat je sterk genoeg bent moet je dan ook maar gewoon erheen gaan. Je kunt dan bijvoorbeeld eerst halve dagen gaan om te wennen. Uit onderzoek is trouwens gebleken dat mensen die voor hun operatie zo lang mogelijk door zijn gegaan met hun dagelijks activiteiten (school/werk) ook weer sneller na hun operatie aan de slag kunnen.

De operatiewonden zijn over het algemeen helemaal dicht als je naar huis gaat. Komt er toch nog een beetje vocht uit de wond, dek dan dit stuk van het litteken af met een steriel gaasje. Gebruik geen poeder of zalf op de wonden, eventueel kan vitamine E-crème wel gebruikt worden. Deze crème zorgt voor een betere en snellere wondgenezing. Als de wondranden plaatselijk wijken of als er een draadje van een hechting zichtbaar is, mag je er niet aan trekken. De hechtingen lossen in ongeveer zes weken vanzelf op. Het duurt ongeveer een jaar voordat het litteken helemaal genezen is.

Na de operatie is spierpijn in nek en rug, tussen de ribben en rondom de schouders een normaal verschijnsel. Dit wordt veroorzaakt doordat de randen van het borstbeen tijdens de operatie uit elkaar getrokken zijn om bij het hart te komen. De spierpijn wordt geleidelijk minder, maar kan wel zes tot acht weken aanhouden.

Na de operatie kunnen ook klachten optreden, die op het eerste gezicht niet direct met je hart te maken hebben, zoals concentratiestoornissen en vergeetachtigheid. Soms lukt het in de eerste weken na de operatie niet eens om een paar regels achter elkaar te lezen of een verhaal te volgen dat iemand vertelt. Slap en vermoeid zijn na een grote operatie is normaal. Deze klachten zijn het gevolg van de narcose en van je verminderde lichamelijke en geestelijke conditie. Deze klachten verdwijnen meestal vanzelf weer.

Ook kun je na je operatie sneller geëmotioneerd zijn, je kunt bijvoorbeeld opeens gaan huilen, ook wanneer daar voor (voor anderen) geen aanleiding lijkt te bestaan. Ook onredelijke boosheid, driftbuien en snel geïrriteerd raken, zijn verschijnselen die bij het verwerken van een ingrijpende gebeurtenis, wat een hartoperatie zeker is, kunnen optreden. Het is logisch dat dit soms tot spanningen kan leiden met andere familieleden, die tenslotte ook een spannende tijd achter de rug hebben. Het heeft helemaal geen zin om emoties te onderdrukken. Het is beste is om samen te proberen de operatie te verwerken en de gebeurtenis langzaam in het leven te integreren. Het is wel goed om je steeds te realiseren dat het nu eigenlijk heel goed me je gaat. Je hebt de operatie gehad en vanaf nu kun je alleen nog maar beter worden.