...

Over

Ik ben Saskia, 27 jaar. Ik heb gestudeerd in Nijmegen, en heb een tijd in Parijs gewoond.

Gezond hart

Inleiding

Het hart is een grote spier die zich ongeveer in het midden van de borstkas bevindt. De taak van het hart is het bloed door twee verschillende systemen te pompen: de grote en de kleine bloedsomloop. Vanaf het moment dat het hart begint te kloppen (wanneer we nog maar een embryo in de baarmoeder zijn) tot op het ogenblik dat we sterven, pompt het hart onophoudelijk bloed door ons hele lichaam. Wanneer het hart een normale structuur en werking heeft, gebeurt dit alles zonder problemen. Wanneer nu echter op de een of de andere wijze iets mis is met ons hart, de structuur niet volledig normaal is of de werking niet loopt zoals het hoort, spreken we van een hartaandoening.

Ligging en structuur

Het leuke Valentijn-hartje dat we overal zien, is slechts een schematische weergave van de vorm van ons hart. In werkelijkheid ziet ons hart er meer uit als een plompe peer die met de punt naar voor ligt. We zien het hart als een geheel, maar eigelijk bestaat het uit een rechter en een linker hart, die perfect van elkaar gescheiden zijn. Het rechter hart pompt het bloed naar de kleine bloedsomloop en het linker hart pompt het naar de grote bloedsomloop. Beide bestaan ze uit een boezem en een kamer. De ‘muren’ van deze soorten kamers zijn in feite opgebouwd uit spiervezels. Dit zijn geen gewone spiervezels, ze hebben immers een enorm uithoudingsvermogen. De hartspiervezels zijn echter zo opgebouwd dat ze zonder ook maar een ogenblik te rusten het bloed kunnen blijven rondpompen.

Boezems en kamers

Als je naar de afbeelding kijkt ,zie je een schematische voorstelling van beide harten. Het bloed komt in het hart via de boezems (of ook wel voorkamers of ‘atria’ genaamd, ‘atrium’ is Latijn voor dat deel van het huis waar men binnenkomt). Vanuit deze boezems stroomt het bloed naar de kamers (een ander woord hiervoor is ‘ventrikel’). En net zoals je in een gewoon huis niet van de ene kamer naar de andere kan lopen zonder een deur te passeren, zo kan het bloed ook in het hart niet van de boezems naar de kamer zonder een klep te passeren. Wanneer de kamers samentrekken, pompen ze het bloed naar de grote bloedvaten.

doorsnede normaal hart
  1. Rechterboezem
  2. Rechterkamer
  3. Linkerboezem
  4. Linkerkamer
  5. Aorta
  6. Longslagader
  7. Bovenste holle ader
  8. Onderste holle ader
  9. Tricuspidalisklep
  10. Pulmonalisklep
  11. Aortaklep
  12. Mitralisklep

Hartkleppen

Wanneer het bloed van de boezem naar de kamer stroomt, opent de klep tussen beide. Wanneer het bloed in de kamer aangekomen is, sluit de klep. Deze kleppen zijn onmisbaar wanneer de kamers gaan samentrekken om het bloed naar de grote bloedvaten te pompen. Als de kleppen niet aanwezig zijn, dan zou er niets het bloed verhinderen om naar de boezem terug te stromen in plaats van naar het bloedvat te stromen. De kleppen zorgen er dus voor dat er een eenrichtingsverkeer ontstaat. We zullen dan ook zien dat wanneer de kleppen niet goed werken (ofwel lekken ze ofwel zijn ze zo stijf dat ze niet goed openen), het hart niet naar behoren kan werken. Ook tussen de kamers en de grote bloedvaten staan kleppen om dit eenrichtingsverkeer in stand te houden.

Bloedvaten

Wanneer het hart samentrekt, stroomt het bloed de grote bloedvaten in. Voor het rechterhart is dit de longslagader en voor het linkerhart is dit de grote lichaamsslagader (aorta). De longslagader splitst in een linker en rechter slagader en voert het bloed naar de longen, daar vertakken deze slagaders om het bloed te verdelen over de gehele long. De aorta voert het bloed naar alle andere delen van het lichaam.

Een normale pompbeweging

Hieronder is één hartcyclus te zien, je kunt zien hoe het bloed door het hart stroomt. Een (kinder)cardioloog gaat met een echocardiografie eveneens deze weg volgen om te zien of alle structuren van het hart op de juiste plaats aanwezig zijn en of ze correct werken.

rechter bloedsomloop
Rechterhart

Stap 1: Het bloed komt vanuit het hele lichaam samen in de grote holle aders en stroomt zo de rechterboezem binnen.
Stap 2: De boezem ontvangt het bloed, trekt samen zodat de tricuspidalisklep opent en pompt zo het bloed naar de rechterkamer.
Stap 3: De tricuspidalisklep sluit wanneer de kamer volgelopen is. De rechterkamer trekt nu samen en de pulmonalisklep opent waardoor het bloed naar de longslagader en zo verder naar de longen loopt.

linker bloedsomloop
Linkerhart

Stap 1: Het bloed uit de longen verzamelt zich in de longaders en stroomt naar de linkerboezem.
Stap 2: Wanneer deze gevuld is, trekt ze samen zodat de mitralisklep opent. Het bloed stroomt nu de linker kamer binnen en wanneer deze volgelopen is sluit de mitralisklep.
Stap 3: Nu trekt de linkerkamer samen, opent de aortaklep en stroomt het bloed naar de aorta. Van hieruit stroomt het bloed verder naar de rest van het lichaam.

Het rechter- en linkerhart mogen dan wel gescheiden zijn van elkaar, toch werken ze samen en alle stappen van een tot drie vallen samen voor de beide kanten.